Ochrona praw autorskich – kiedy powstaje ?

2291896028_e54336ab04-199x300Ostatnio, jako pełnomocnik strony, brałem udział w przesłuchaniu, które dotyczyło praw autorskich.

Mimo włożonego wysiłku, wychodząc z przesłuchania, miałem nieodparte wrażenie, że osoba przeprowadzająca czynności nie do końca dała się przekonać o braku jakichkolwiek formalizmów związanych z powstaniem ochrony praw autorskich. Wymagano "dowodów", "dokumentów", "zaświadczeń" i masy innych rzeczy na potwierdzenie że prawa autorskie do dzieła, w tym konkretnym przypadku, są chronione.

Pomyślałem, że to dobry moment by opowiedzieć Ci kiedy powstaje ochrona praw autorskich, i to zarówno majątkowych jak i osobistych.

Pamiętaj o czterech zasadach dotyczących powstania ochrony praw autorskich:

  1. prawa autorskie mają charakter terytorialny, tj. są chronione na podstawie ustawy autorskiej danego kraju jedynie na jego obszarze. Ochrona ta zatem powstaje i istnieje niezależnie w każdym kraju, i to według samodzielnie określonych reguł. Ochrona w Polsce powstaje ze względu na polskie (lub kraju członkowskiego UE, EFTA)  obywatelstwo twórcy, miejsce pierwszej lub równoczesnej publikacji w Polsce, polski język pierwszej publikacji, lub w końcu przepisy konwencji międzynarodowych,
  2. prawa autorskie (majątkowe jak i osobiste) powstają z chwilą ustalenia (uzewnętrznienia) dzieła,
  3. powstanie ochrony praw autorskich - następuje niejako z "automatu" - nie zależy od spełnienia jakichkolwiek formalizmów  (opłat, rejestracji, noty copyrightowej etc) - - oczywiście poza tymi wskazanymi  w pkt 1. Choć tutaj do roku bodaj 1994 był pewien wyłom w tej zasadzie, warunkiem powstania ochrony praw autorskich do fotografii było zastrzeżenie praw autorskich do tychże w sposób wyraźny,
  4. ze względu na przepisy umów międzynarodowych autorska ochrona utworu powstaje z chwilą jego stworzenia nie tylko w Polsce, ale praktycznie rzecz biorąc (gł. porozumienie TRIPS) na całym świecie.

Proste prawda ?

Po co więc tak często zamieszcza się notę copyrightową?  Cóż, pewnie część twórców nawet sama nie wie po co taką notę zamieszcza :). Generalnie jednak służy ona do zainicjowania ochrony w krajach nie związanych konwencją berneńską. Ułatwia ona również dochodzenie w USA odszkodowania za naruszenie praw autorskich. Oczywiście niezależnie od ww., taka nota zawsze stanowi element informacyjny i ostrzegający.

2 Komentarze

  1. Magda
    19.08.2012 o 19:16
    Odpowiedz

    Jak odczytać art. 61 Prawa autorskiego i w zasadzie czemu służy ? Czy to pozwolenie na korzystanie (udzielenie licencji) czy też może swoiste przeniesienie majątkowych praw autorskich ? Czy umożliwia on wykorzystanie koncepcji architektonicznej do jednej budowy (wykonania dokumentacji projektowej i wybudowania obiektu), czy też mowa jest tam jedynie o kompletnej już dokumentacji projektowej (projekcie architektonicznym), na podstawie którego można wybudować obiekt ?

  2. Robert Ratajczak
    19.08.2012 o 19:55
    Odpowiedz

    Witam,
    Przepis o którym piszesz jest regułą interpretacyjną i dotyczy sytuacji spełniających łącznie wszystkie niżej wymienione warunki:
    1-kontrahent zawarł umowę z osobą uprawnioną z tytułu praw autorskich do projektu (odpadają więc sytuacje gdy projekt jest zamieszczony gdziekolwiek w przestrzeni publicznej, na stronach www, w czasopismach etc – to jest jedynie – jeśli już – zaproszenie do zawarcia umowy),
    2-mowa jest tutaj jedynie o projekcie utworu architektonicznego, architektoniczno-urbanistycznego oraz urbanistycznego (dot. też architektury wnętrz). Chodzi więc, jak słusznie wskazuje prof Ferenc-Szydełko, o projekty budowlane w rozumieniu art. 34 PrBud,
    3-Kontrahent ma prawo do wykorzystania projektu w celu wzniesienia jednej budowli, budynku (oczywiście jeśli nic innego nie wynika z zawartej umowy). Do tego kontrahent ma prawo do wszelkich form pośrednich zwielokrotniania projektu, o ile jest to niezbędne do wzniesienia budowli, budynku,
    4-umowa ad 2 ma charakter licencji niewyłącznej, czyli osoba uprawniona z tytułu praw autorskich może również udzielić licencji do projektu innym osobom.

    Powyższy przepis jest reguł interpretacyjną, tj. wchodzi w grę jeśli strony umowy nie określiły ww. kwestii inaczej w umowie.

Skomentuj!